หากพูดถึง “หาดใหญ่” หลายคนอาจนึกถึงเมืองการค้า ศูนย์กลางคมนาคม หรือประตูสู่ภาคใต้ แต่ในอีกมุมหนึ่ง เมืองแห่งนี้กำลังเผยตัวตนใหม่ผ่านเรื่องราวของผู้คน อาคารเก่า วัฒนธรรม และธุรกิจดั้งเดิม ที่ยังคงมีชีวิตและพร้อมต่อยอดสู่โอกาสทางเศรษฐกิจรูปแบบใหม่
กิจกรรม “Walk with The Old Town of Hat Yai” เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2569 จึงไม่ใช่เพียงการเดินเที่ยวชมเมืองเก่า แต่เป็นการชวนมองหาดใหญ่ผ่านเลนส์ของการพัฒนาเมืองสร้างสรรค์ ที่นำอดีตมาสร้างคุณค่าใหม่ให้กับอนาคต
การเดินทางเริ่มต้นจากร้านกาแฟโบราณอาม่า บนถนนพระอาทิตย์ ก่อนพาผู้ร่วมกิจกรรมเข้าสู่ย่านเศรษฐกิจดั้งเดิมของเมือง ผ่านตลาดเช้าและตลาดกิมหยง ซึ่งยังคงคึกคักไปด้วยวิถีชีวิตของผู้คนหลากหลายเชื้อชาติ ทั้งไทย จีน และมุสลิม สะท้อนรากฐานสำคัญของเมืองการค้าชายแดนที่เติบโตมาจากความหลากหลายทางวัฒนธรรม
ระหว่างทาง ผู้เข้าร่วมได้ฟังเรื่องราวของโรงภาพยนตร์เฉลิมไทย โรงหนังเก่าแก่ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นศูนย์กลางความบันเทิงของเมือง ก่อนจะถูกตีความใหม่ให้กลายเป็นตัวอย่างของพื้นที่ที่สามารถพัฒนาเป็นสถานที่จัดงานศิลปะ วัฒนธรรม และอีเวนต์ร่วมสมัยได้ในอนาคต
เส้นทางต่อเนื่องสู่ถนนสาย 1 และสาย 2 ซึ่งเต็มไปด้วยอาคารเก่าและเรื่องเล่าของหาดใหญ่ในฐานะเมืองท่าและเมืองชุมทาง ผู้ร่วมกิจกรรมได้เรียนรู้พัฒนาการของสถาปัตยกรรมที่สะท้อนการเติบโตทางเศรษฐกิจของเมืองตลอดหลายทศวรรษ พร้อมสัมผัสความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ ผู้คน และการค้า ที่ยังคงหล่อเลี้ยงเมืองแห่งนี้มาจนถึงปัจจุบัน
หนึ่งในไฮไลต์สำคัญคือ “ตึกลูกกวาด” อาคารสไตล์ชิโน-ยูโรเปียนอันโดดเด่น ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงแลนด์มาร์กด้านสถาปัตยกรรม แต่ยังเป็นตัวอย่างของการนำมรดกทางวัฒนธรรมมาต่อยอดสู่พื้นที่จัดงานด้านดีไซน์และกิจกรรมสร้างสรรค์ระดับประเทศได้อย่างน่าสนใจ
จากนั้นเดินทางสู่สถานีรถไฟชุมทางหาดใหญ่ จุดเชื่อมต่อสำคัญของภาคใต้ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 100 ปี สถานีแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่รับส่งผู้โดยสาร แต่ยังสะท้อนบทบาทของหาดใหญ่ในฐานะศูนย์กลางการเดินทาง การค้า และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างผู้คนจากหลากหลายภูมิภาค
อีกหนึ่งมิติที่ทำให้เมืองหาดใหญ่มีเสน่ห์ คือความหลากหลายทางวัฒนธรรม โดยได้เยี่ยมชมสมาคมไหหลำและศาลเจ้าแม่ทับทิม พร้อมร่วมเวิร์กช็อปงานฝีมือที่นำเรื่องราวความเป็นสิริมงคลตามความเชื่อของชาวจีนมาถ่ายทอดในรูปแบบร่วมสมัย เปิดโอกาสให้ทุกคนได้เรียนรู้วัฒนธรรมผ่านประสบการณ์ตรง มากกว่าการรับฟังเพียงอย่างเดียว
การเดินสำรวจยังพาเข้าสู่ซอยประชารมณ์และซอยภราดร พื้นที่ซึ่งเคยเป็นย่านพักอาศัย ก่อนจะค่อย ๆ เปลี่ยนผ่านสู่แหล่งรวมธุรกิจสร้างสรรค์ คาเฟ่ และกิจกรรมใหม่ ๆ ที่เกิดจากพลังของคนรุ่นใหม่ในเมืองหาดใหญ่ โดยยังคงรักษาเอกลักษณ์และบรรยากาศของชุมชนดั้งเดิมเอาไว้ได้อย่างกลมกลืน
วัดฉื่อฉางและวัดถาวรวราราม สองศาสนสถานสำคัญที่สะท้อนความหลากหลายทางวัฒนธรรมของเมือง ผ่านสถาปัตยกรรม ความเชื่อ และแนวทางการพัฒนาพื้นที่ให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตร่วมสมัย จนกลายเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการอนุรักษ์ที่สามารถสร้างคุณค่าใหม่ให้กับชุมชนได้อย่างยั่งยืน
สิ่งที่น่าสนใจที่สุดของกิจกรรมครั้งนี้ อาจไม่ใช่เพียงการพาเดินชมเมืองเก่า แต่คือการชวนตั้งคำถามว่า “พื้นที่เดิม” จะสร้างมูลค่าใหม่ได้อย่างไร
Walk with The Old Town of Hat Yai จึงไม่ใช่แค่การเดินย้อนอดีต แต่เป็นการเดินสำรวจอนาคตของเมือง ที่พิสูจน์ว่า “ประวัติศาสตร์” และ “ความคิดสร้างสรรค์” สามารถเดินไปด้วยกันได้ และอาจกลายเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนหาดใหญ่สู่การเป็นจุดหมายปลายทางด้านไมซ์และเศรษฐกิจสร้างสรรค์แห่งใหม่ของภาคใต้ในอนาคต