อาหารไทย ภูมิปัญญาชุมชน และอัตลักษณ์ท้องถิ่น ล้วนเป็นต้นทุนสำคัญที่ประเทศไทยมีอยู่ แต่การเปลี่ยนจุดแข็งทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นรายได้อย่างต่อเนื่อง จำเป็นต้องอาศัยมากกว่าเสน่ห์หรือความนิยม โดยเฉพาะการสร้างแบรนด์ การเข้าถึงลูกค้า และการใช้เทคโนโลยีขยายโอกาสทางธุรกิจ
แกร็บ ประเทศไทย จัดเวที GrabNEXT 2026: The TASTE of THAI ภายใต้แนวคิด “เสริมสร้างเสน่ห์ไทย สู่มิติใหม่ที่ดีกว่า” รวบรวม 5 มุมมองจากภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการร้านอาหาร เพื่อแลกเปลี่ยนแนวทางนำทุนวัฒนธรรมไทยมาต่อยอดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจ
อาหารท้องถิ่น เครื่องมือกระจายรายได้สู่เมืองน่าเที่ยว
ปาริชาต บุญคล้าย รองผู้ว่าการด้านสื่อสารการตลาด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) มองว่า การท่องเที่ยวเชิงอาหารเป็นหนึ่งในแนวทางสำคัญในการกระจายนักท่องเที่ยวจากเมืองหลักไปสู่เมืองรอง เพราะแต่ละจังหวัดมีอาหารและวัฒนธรรมที่สามารถพัฒนาเป็นจุดขายได้ ททท. จึงให้ความสำคัญกับการส่งเสริมร้านอาหารและแหล่งท่องเที่ยวท้องถิ่น พร้อมนำข้อมูลพฤติกรรมนักท่องเที่ยวมาใช้วางแผนการตลาดให้สอดคล้องกับความสนใจของแต่ละกลุ่ม
ขณะเดียวกัน แพลตฟอร์มดิจิทัลที่เชื่อมบริการเดินทาง อาหาร และการช้อปปิ้ง ยังช่วยให้นักท่องเที่ยวเข้าถึงผู้ประกอบการในพื้นที่ได้สะดวกขึ้น และเพิ่มโอกาสกระจายรายได้สู่ชุมชน
Digital Footprint อาจเป็นอีกทางเลือกช่วย SME เข้าถึงเงินทุน
ดร.ปัณณ์ อนันอภิบุตร ผู้อำนวยการกองนโยบายเศรษฐกิจมหภาค สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง ให้มุมมองว่า ข้อมูลการดำเนินธุรกิจบนแพลตฟอร์มดิจิทัล หรือ Digital Footprint สามารถนำมาเป็นข้อมูลทางเลือกประกอบการพิจารณาสินเชื่อ โดยเฉพาะผู้ประกอบการรายย่อยที่มีข้อจำกัดด้านประวัติทางการเงิน
ข้อมูลจากโครงการไทยช่วยไทยพลัสพบว่า จากร้านค้าที่เข้าร่วมกว่า 1.2 ล้านร้าน เป็นร้านอาหารและเครื่องดื่มประมาณ 700,000 ร้าน แต่มีเพียง 100,000 ร้านที่อยู่บนแพลตฟอร์มฟู้ดเดลิเวอรี
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนช่องว่างในการนำเทคโนโลยีมาใช้ของผู้ประกอบการกลุ่มนี้ เพราะนอกจากการเพิ่มช่องทางขายแล้ว ข้อมูลยอดขาย จำนวนคำสั่งซื้อ และรีวิวลูกค้า ยังอาจใช้ประกอบการประเมินความสามารถในการดำเนินธุรกิจ เพื่อเพิ่มโอกาสเข้าถึงเงินทุนหมุนเวียนได้ อย่างไรก็ตาม การใช้ข้อมูลดิจิทัลเป็นเพียงข้อมูลประกอบการพิจารณา ไม่ได้หมายความว่าผู้ประกอบการจะได้รับอนุมัติสินเชื่อโดยอัตโนมัติ
Good Goods เปลี่ยนภูมิปัญญาชุมชนให้เป็นแบรนด์ที่แข่งขันได้
รัศมี เอื้อนุสรณ์วรกุล ผู้อำนวยการแบรนด์ Good Goods กลุ่มเซ็นทรัล ระบุว่า ความท้าทายของสินค้าชุมชนไทยไม่ได้อยู่ที่การขาดฝีมือหรือภูมิปัญญา แต่เป็นการพัฒนาสินค้าให้มีมูลค่าและตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่ การสร้างแบรนด์จึงต้องทำควบคู่กับการบริหารต้นทุน สต็อกสินค้า ช่องทางจำหน่าย และการใช้เรื่องราวท้องถิ่นสร้างความแตกต่าง
ตัวอย่างสำคัญคือชุมชนทอผ้านาหมื่นศรี จังหวัดตรัง ซึ่งมีภูมิปัญญาการทอผ้าสืบทอดมายาวนานกว่า 200 ปี โดย Good Goods นำองค์ความรู้มาต่อยอดพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ใช้งานได้ในชีวิตประจำวัน เข้าถึงผู้บริโภครุ่นใหม่ และขยายตลาดผ่านช่องทางดิจิทัล โดยยังรักษาเอกลักษณ์ของชุมชนไว้
Emily’s จากธุรกิจเล็กสู่ตลาดสิงคโปร์
นัยนชนก ปัทมสิงห์ ณ อยุธยา และธภรัท เวโรจน์ฤดี เจ้าของร้าน Emily’s ถ่ายทอดประสบการณ์การสร้างธุรกิจอาหารไทยที่เริ่มต้นในช่วงโควิด-19 โดยอาศัยฟู้ดเดลิเวอรีและการออกบูธเป็นช่องทางจำหน่าย ก่อนเติบโตจนขยายสู่ตลาดสิงคโปร์
หนึ่งในบทเรียนสำคัญคือการปรับสินค้าให้เข้ากับพฤติกรรมผู้บริโภคในแต่ละประเทศ โดยไม่ทิ้งเอกลักษณ์ความเป็นไทย ร้านนำความนิยมในการรับประทานฟองเต้าหู้ของผู้บริโภคชาวสิงคโปร์ มาพัฒนาเป็นเมนูน้ำพริกฟองเต้าหู้ ผสมผสานวัตถุดิบที่คุ้นเคยกับรสชาติแบบไทย ซึ่งได้รับผลตอบรับที่ดี
กรณีนี้สะท้อนว่าการนำอาหารไทยไปต่างประเทศ ไม่จำเป็นต้องยึดติดกับรูปแบบเมนูดั้งเดิมทั้งหมด แต่สามารถปรับรายละเอียดให้เข้ากับตลาดปลายทาง โดยรักษาจุดเด่นของรสชาติไทยไว้
Khao-Sō-i ใช้ข้อมูลลูกค้าต่อยอดธุรกิจ ฐานลูกค้าเพิ่ม 10 เท่า
วิน ศรีนวกุล เจ้าของร้าน Khao-Sō-i เล่าถึงการนำข้าวซอย อาหารพื้นถิ่นภาคเหนือ มาพัฒนารูปแบบการนำเสนอใหม่ ควบคู่กับการรักษารสชาติดั้งเดิม และการสร้างทีมงานกับพันธมิตรทางธุรกิจ เพื่อขยายโอกาสในตลาดต่างประเทศ
อีกปัจจัยสำคัญคือการนำแพลตฟอร์มดิจิทัลมาใช้ขยายฐานลูกค้า โดยหลังจากร้านเข้ามาจำหน่ายผ่าน Grab มีฐานลูกค้าเพิ่มขึ้นถึง 10 เท่า ร้านยังใช้ข้อมูลคำสั่งซื้อและรีวิวจากลูกค้ามาปรับปรุงสินค้าให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค
วินมองว่า ในอีก 5 ปีข้างหน้า อาหารไทยมีโอกาสพัฒนาบทบาทจากเมนูที่ได้รับความนิยมในต่างประเทศ ไปสู่แรงดึงดูดให้นักท่องเที่ยวเดินทางมาสัมผัสวัฒนธรรมอาหารในประเทศไทยโดยตรง
เปลี่ยนเสน่ห์ไทยให้เป็นโอกาสทางเศรษฐกิจ
ทั้ง 5 มุมมองจากเวที GrabNEXT 2026 สะท้อนปัจจัยสำคัญในการต่อยอดทุนวัฒนธรรมไทย ตั้งแต่การใช้จุดเด่นด้านอาหารกระตุ้นการท่องเที่ยว การนำข้อมูลธุรกิจเพิ่มโอกาสเข้าถึงเงินทุน การสร้างแบรนด์ให้สินค้าชุมชน ไปจนถึงการปรับผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับความต้องการของตลาดต่างประเทศ
สำหรับผู้ประกอบการไทย เทคโนโลยีดิจิทัลจึงไม่ได้เป็นเพียงช่องทางขายเพิ่มเติม แต่สามารถมีบทบาทต่อการทำความเข้าใจลูกค้า การพัฒนาสินค้า และการวางแผนขยายธุรกิจ
โจทย์สำคัญต่อจากนี้คือ จะทำอย่างไรให้ทุนวัฒนธรรมที่ไทยมีอยู่สามารถสร้างรายได้อย่างต่อเนื่อง และเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายย่อยเติบโตไปพร้อมกับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของประเทศ